Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Poznaniu istnieje i działa od 1983 roku. Organem Towarzystwa jest miesięcznik Spotkania z Zabytkami służący popularyzacji ochrony zabytków. Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami zabiega o promocję miesięcznika na terenie Wielkopolski i zachęca nie tylko członków do jego abonowania.

Z ostatnich dokonań na pierwszym miejscu wypada wymienić ufundowanie monumentalnej płyty epitafijnej z brązu osadzonej na osi nawy głównej Archikatedry Metropolitalnej w Poznaniu, tuż przed prezbiterium. Poświęcenie jej odbyło się 29 czerwca, w dniu kulminacji obchodu Jubileuszu Roku 2000 w Archidiecezji Poznańskiej. Inicjatywę Towarzystwa wparły zarówno władze świeckie i kościelne, jak również sponsorzy prywatni.

Biskup Jordan, dotąd niedostatecznie upamiętniony, to kluczowa postać obok Mieszka I w dziele chrystianizacji Polski i tworzeniu podwalin Państwa Polskiego obchodzącego obecnie swoje millenium i dlatego uroczyste poświęcenie tablicy epitafijnej pierwszego biskupa pierwszej diecezji w Polsce stało się ważnym akcentem w poznańskich obchodach Jubileuszu Roku 2000.

Epitafium biskupa Jordana to nie jedyny akcent historyczny fundowany przez Towarzystwo w katedrze w Poznaniu. W roku 1995 w siedemset lecie koronacji Przemysła II na króla Oddział Towarzystwa doprowadził do ufundowania monumentalnej płyty w Kaplicy Królewskiej Katedry Poznańskiej, fundowanej swego czasu przez Przemysła i przeznaczonej na miejsce wiecznego spoczynku władcy i jego rodziny.

Obecnie dyskutowana jest w Towarzystwie inicjatywa zmierzająca do przywrócenia w katedrze średniowiecznego napisu łacińskiego, znajdującego się pierwotnie na fundowanym przez Kazimierza Wielkiego. F.M.Lancii nie umieścił go na później przekształconym sarkofagu. Tekst tego napisu składającego się z 14 dwuwierszy sławiących króla Bolesława Chrobrego zachował się w przekazach i stanowi szacowny zabytek naszej kultury duchowej.

Obok świadectw królewskości miasta Poznania w Katedrze Poznańskiej jednym z ważnych akcentów jest Zamek na wzgórzu Przemysła. Zamek ten nie został zrewaloryzowany w latach odbudowy Starego Miasta po zniszczeniach wojennych. Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Poznaniu podjął wspólnie z Towarzystwem Miłośników Miasta Poznania i Oddziałem To- warzystwa Urbanistów Polskich w Poznaniu kampanię na rzecz rewaloryzacji Zamku Przemysła. Powołane już zostały trzy zespoły robocze. Zajmują się one zebraniem dokumentacji historii i odbudowy Zamku, przygotowaniem założeń techniczno - ekonomicznych rewaloryzacji i zorganizowaniem konferencji - sympozjum na temat funkcji zamku w przestrzeni miasta z udziałem ekspertów krajowych i zagranicznych.

W dalszej perspektywie Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami zamierza zająć się popularyzacją reliktów wczesnośredniowiecznej architektury na terenie Wielkopolski, szczególnie zawiązanych z początkami państwowości. Popularyzację taką zamierzamy związać z obchodami Dni Dziedzictwa Europejskiego, obchodzonych każdego roku w drugiej połowie miesiąca września.

Janusz Lehmann